Stablecoins Bill (Hongkong) là gì

Tổng quan về Stablecoins Bill của Hong Kong

Stablecoins Bill là một dự luật được Chính phủ Đặc khu Hành chính Hong Kong (HKSAR) công bố vào ngày 6 tháng 12 năm 2024 trên Công báo (Gazette) và được đưa vào Hội đồng Lập pháp (Legislative Council - LegCo) để đọc lần đầu vào ngày 18 tháng 12 năm 2024. Dự luật này nhằm thiết lập một khung pháp lý toàn diện để quản lý các stablecoin tham chiếu tiền pháp định (fiat-referenced stablecoins - FRS), với mục tiêu cân bằng giữa ổn định tài chính, bảo vệ người dùng và thúc đẩy đổi mới trong lĩnh vực tài sản ảo (virtual assets - VA). Đây là bước tiến quan trọng trong nỗ lực của Hong Kong để trở thành trung tâm tài sản số hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Dự luật được xây dựng dựa trên kết quả tham vấn công khai do Cục Dịch vụ Tài chính và Ngân khố (FSTB) cùng Cơ quan Quản lý Tiền tệ Hong Kong (HKMA) thực hiện vào tháng 7 năm 2024, sau khi tham khảo ý kiến từ ngành công nghiệp và công chúng.

Các điểm chính của Stablecoins Bill

1. Phạm vi áp dụng

   • Dự luật tập trung vào các Specified Stablecoins, được định nghĩa là “các biểu diễn giá trị số được mã hóa an toàn” (cryptographically secured digital representations of value) có các đặc điểm sau:

     • Được sử dụng làm phương tiện trao đổi được công chúng chấp nhận.

     • Hoạt động trên sổ cái phân tán (distributed ledger) hoặc công nghệ tương tự.

     • Nhằm duy trì giá trị ổn định tham chiếu hoàn toàn vào một hoặc nhiều loại tiền pháp định (fiat currencies) hoặc đơn vị tài khoản khác do HKMA chỉ định.

   • Stablecoin tham chiếu tiền Hong Kong đô (HKD) hoặc các loại tiền pháp định khác (như USD) đều thuộc phạm vi điều chỉnh, bao gồm cả stablecoin được phát hành từ nước ngoài nhưng nhắm đến công chúng Hong Kong.

2. Yêu cầu cấp phép

   • Bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào thực hiện các hoạt động stablecoin được quy định (regulated stablecoin activities) phải xin giấy phép từ HKMA. Các hoạt động này bao gồm:

     • Phát hành stablecoin tại Hong Kong trong quá trình kinh doanh.

     • Phát hành stablecoin tham chiếu HKD từ bên ngoài Hong Kong.

     • Tiếp thị chủ động (actively marketing) việc phát hành stablecoin đến công chúng Hong Kong.

   • Các đơn vị muốn xin giấy phép phải:

     • Là công ty được thành lập tại Hong Kong hoặc là tổ chức được ủy quyền (authorized institution - AI) hợp nhất ngoài Hong Kong (như ngân hàng chi nhánh).

     • Có trụ sở kinh doanh chính và ban quản lý cấp cao tại Hong Kong.

     • Duy trì vốn cổ phần tối thiểu 25 triệu HKD (khoảng 3,2 triệu USD) và có nguồn tài chính cùng tài sản thanh khoản đầy đủ.

3. Quỹ dự trữ và cơ chế ổn định

   • Nhà phát hành phải duy trì một quỹ dự trữ (reserve assets) với giá trị thị trường ít nhất bằng giá trị danh nghĩa (par value) của tổng số stablecoin đang lưu hành.

   • Tài sản dự trữ phải là tài sản chất lượng cao, thanh khoản cao (như tiền gửi ngân hàng, trái phiếu Kho bạc Mỹ), được giữ tách biệt và không bị tái thế chấp để đảm bảo khả năng đổi tiền theo yêu cầu.

   • Người sở hữu stablecoin phải có quyền đổi (redemption right) tại giá trị danh nghĩa bằng tiền pháp định tham chiếu, không bị áp đặt các điều kiện quá hạn chế, và thời gian đổi thường được kỳ vọng trong vòng 1 ngày làm việc.

4. Quy định về tiếp thị và cung cấp

   • Chỉ các thực thể được quy định (như ngân hàng được cấp phép, công ty chứng khoán được SFC cấp phép, hoặc nhà phát hành được HKMA cấp phép) mới được phép cung cấp hoặc tiếp thị stablecoin tại Hong Kong.

   • Stablecoin do nhà phát hành được HKMA cấp phép phát hành có thể được cung cấp cho nhà đầu tư bán lẻ (retail investors).

   • Stablecoin không được HKMA cấp phép chỉ được cung cấp cho nhà đầu tư chuyên nghiệp (professional investors) theo định nghĩa pháp lý của Hong Kong.

5. Quy định xuyên biên giới

   • Dự luật có hiệu lực ngoài lãnh thổ (extraterritorial effect), áp dụng cho các nhà phát hành stablecoin ở nước ngoài nếu:

     • Stablecoin tham chiếu HKD.

     • Hoạt động tiếp thị chủ động nhắm vào công chúng Hong Kong (dựa trên ngôn ngữ, tên miền website, hoặc đối tượng mục tiêu).

   • Điều này nhằm bảo vệ hệ thống tài chính Hong Kong trước các rủi ro từ stablecoin toàn cầu như USDT hoặc USDC.

6. Chế tài và thực thi

   • Việc phát hành hoặc tiếp thị stablecoin mà không có giấy phép là hành vi phạm tội, có thể bị phạt tới 5 triệu HKD (khoảng 640.000 USD) và tù gù tới 7 năm, cộng thêm phạt 100.000 HKD mỗi ngày nếu vi phạm kéo dài.

   • HKMA được trao quyền giám sát, điều tra và thực thi, bao gồm duy trì danh sách công khai các nhà phát hành được cấp phép.

7. Sắp xếp chuyển tiếp

   • Các nhà phát hành stablecoin hiện tại (hoạt động trước ngày dự luật có hiệu lực) có thể xin giấy phép tạm thời trong vòng 3 tháng kể từ ngày bắt đầu và tiếp tục hoạt động tối đa 6 tháng trong khi chờ phê duyệt.

   • Nếu không xin phép hoặc bị từ chối, họ phải ngừng hoạt động tại Hong Kong trong vòng 1 tháng (có thể gia hạn theo quyết định của HKMA).

Mục tiêu và bối cảnh của dự luật

• Ổn định tài chính: Stablecoin, với vốn hóa thị trường toàn cầu khoảng 220 tỷ USD (tính đến cuối 2024), có thể trở thành phương tiện thanh toán phổ biến, gây rủi ro cho hệ thống tài chính nếu không được quản lý. Ông Christopher Hui, Bộ trưởng FSTB, nhấn mạnh rằng dự luật giúp Hong Kong đáp ứng nghĩa vụ với Hội đồng Ổn định Tài chính (Financial Stability Board) theo nguyên tắc “cùng hoạt động, cùng rủi ro, cùng quy định”.

• Bảo vệ người dùng: Đảm bảo người sở hữu stablecoin có thể đổi tiền mà không gặp rủi ro từ sự sụp đổ của nhà phát hành hoặc trung gian.

• Thúc đẩy đổi mới: Hong Kong muốn tận dụng tiềm năng của stablecoin trong thanh toán xuyên biên giới và tích hợp vào hệ thống tài chính, củng cố vị thế trung tâm tài sản số.

So sánh với quy định của Mỹ

• Khác biệt với quan điểm SEC:

  • Tài liệu SEC (tháng 4/2025) cho rằng “Covered Stablecoins” không phải chứng khoán nếu đáp ứng các tiêu chí như đổi 1:1 không giới hạn và có quỹ dự trữ ít rủi ro. Hong Kong không phân loại stablecoin theo luật chứng khoán mà quản lý chúng như một loại tài sản số riêng biệt dưới HKMA.

  • SEC tập trung vào việc miễn đăng ký chứng khoán, trong khi Hong Kong yêu cầu cấp phép bắt buộc từ HKMA.

• Tranh cãi về lãi suất:

  • Tài liệu Reuters (tháng 4/2025) cho thấy Mỹ đang tranh luận về việc cho phép stablecoin trả lãi, gây lo ngại về ổn định ngân hàng. Hong Kong hiện cấm trả lãi cho người dùng stablecoin, nhưng cho phép các ưu đãi tiếp thị (marketing incentives).

• Rủi ro trung gian:

  • Tài liệu thứ hai từ SEC chỉ trích việc người sở hữu bán lẻ ở Mỹ phụ thuộc vào trung gian không quy định, làm giảm tính thanh khoản thực tế. Hong Kong giải quyết vấn đề này bằng cách yêu cầu các trung gian phải được quy định hoặc liên kết với nhà phát hành được cấp phép.

Thách thức và triển vọng

• Thách thức:

  • Các nhà phát hành toàn cầu như Tether (USDT) hoặc Circle (USDC) có thể gặp khó khăn trong việc tuân thủ yêu cầu nội địa hóa (localization) và vốn tối thiểu tại Hong Kong.

  • Việc thực thi quy định xuyên biên giới đòi hỏi sự phối hợp quốc tế, vốn chưa rõ ràng.

• Triển vọng:

  • Dự luật dự kiến được thông qua vào giữa năm 2025 sau ba lần đọc tại LegCo. Nếu thành công, Hong Kong có thể thu hút các nhà phát hành stablecoin tìm kiếm môi trường pháp lý rõ ràng, cạnh tranh với các khu vực như EU (dưới MiCA) hay Mỹ.

  • Stablecoin tham chiếu HKD có thể thúc đẩy thanh toán xuyên biên giới trong khu vực Greater Bay Area và củng cố vai trò của Hong Kong trong Web3.

Kết luận

Stablecoins Bill của Hong Kong là một khung pháp lý chặt chẽ, tập trung vào cấp phép, dự trữ tài sản, và bảo vệ người dùng, với phạm vi áp dụng cả trong và ngoài lãnh thổ. So với Mỹ, Hong Kong có cách tiếp cận chủ động hơn, không coi stablecoin là chứng khoán mà quản lý chúng như tài sản số độc lập dưới HKMA.

Bài viết đăng lần đầu trên Substack ngày 07/04/2025.